MENU

Veertien kloosters en kerken in tien dagen

Verslag van de Culturele reis naar Bulgarije, 29 mei - 7 juni 2014
Door: Martina Heinrichs


Veertien kloosters en kerken in tien dagen, allen voorzien van prachtige iconen aan de binnenkant, soms ook aan de buitenkant, en een iconostasis, de scheidingswand tussen het volk en het altaar met soms wel drie of vier rijen van iconen boven elkaar al dan niet omlijst door rijk versierd en verguld houtsnijwerk. Daarnaast een aantal musea over het leven van het Bulgaarse volk en hun ambachten, over het grote Bulgaarse koninkrijk (1908 – 1946), over de vrijheidsstrijders tegen de 500 jarige overheersing van het Ottomaanse rijk (eind 19e eeuw), en over de natuur en de dieren in de Bulgaarse bergen. Tijdens de Bulgarijereis (29 mei t/m 8 juni 2014) legde de groep van tien vrouwen, een begeleider en een chauffeur 1700 km af. Zij verbleven op drie verschillende plaatsen. Het verblijf in dit mooie en bosrijke land begon in de oude hoofdstad Veliko Tarnovo, zo’n 4 uur reizen vanaf Sofia, de huidige hoofdstad. De resten van de middeleeuwse vesting Tsarevets, strategisch gunstig op een hoog punt gelegen, zijn nog goed te zien. Binnen de vestigingsmuren bevonden zich ooit 400 huizen en 23 kerken.

In 1947 koos men via een referendum voor de afschaffing van het koninkrijk en voor Sofia als nieuwe hoofdstad van de jonge republiek. In Veliko Tarnovo kregen we een weekend lang les in iconen schilderen en Byzantijns zingen door Bulgaarse docenten. Het Oosterse notenschrift bestaat uit strepen en haakjes, voor ons niet eenvoudig om te ontcijferen. Bij de bezoeken van kerken en kloosters waren we echter blij dat we al enigszins waren ingevoerd in deze prachtige orthodoxe manier van zingen. De andere helft van de groep schilderde in een kort tijdbestek een icoon volgens de Bulgaarse benadering. De meeste iconen kwamen zo ver af dat alleen nog de finishing touch na thuiskomst in Nederland gedaan hoefde te worden. De tweede verblijfsplek was Oreshaka, een dorpje in de bergen op weg naar het klooster van Trojan, rustig en midden in de bossen en tussen de bergbeekjes gelegen. Het op een na grootste klooster is vol bedrijvigheid. De nieuwe abt die ons op de koffie uitnodigt heeft er grootste plannen mee: hij wil meer monniken aantrekken, want op dit moment zijn ze maar met drie mannen. Ook zijn er ingrijpende opknapwerkzaamheden gaande zodat er een gastenverblijf ontstaat naast ruimten voor seminars en conferenties. Men wil een open klooster zijn, maar eigenlijk alleen voor christenen, alles andere noemt ‘Vader Abt’ duivels. En dat vinden wij te beperkt, zo laten we in het gesprek met hem weten. Aan het eind van de 19e eeuw heeft dit klooster trouwens wel midden in de wereld gestaan. Hier verstopte zich de in deze streek zeer vereerde vrijheidsstrijder Vasil Levski, hij werd door de monniken ondersteund die met hem zij aan zij vochten tegen de Turken en samen met Russische strijders de 500 jarige overheersing van het Ottomaanse rijk beëindigden.

Vasil Levski (1837-1873) is de Bulgaarse nationale held, talloze straten en scholen zijn naar hem vernoemd. Toevallig waren wij op zijn herdenkingsdag aanwezig, om 12 uur loeiden de sirenen en hield men 2 minuten stilte in het hele land.

Vanuit onze derde verblijfsplek, het dorpje Dragalevzi, 15 km buiten Sofia bezochten wij de Alexander Nevski Kathedraal, vernoemd naar een Russische heilige en zetel van de patriarch van Bulgarije. Zij is gebouwd tussen 1892 en 1912 ter ere van de naar schatting 200.000 Russische soldaten die zijn gevallen tijdens de Russisch-Turkse oorlog (1877-1878) in een poging Bulgarije te bevrijden van de Osmaanse (Turkse) bezetters. Dit  enorm grote en rijk versierde neo-byzantijns gebouw in de drukte van het centrum in Sofia vormde een groot contrast met alle kleine kloosters en kerken die we in de bergen gezien hadden en waar de meeste groepsleden, zo bleek tijdens de evaluatie, toch hun voorkeur aan gaven.

Naast alle bezienswaardigheden maakten de contacten met de Bulgaarse mensen deze reis tot een unieke belevenis. In de dorpen sloeg onze begeleider Niki Karagyozov, een jonge man uit Sofia die in Oostenrijk had gestudeerd en daarom Duits sprak, de brug met de oude bevolking. De meeste jonge lui zijn vertrokken naar Sofia of naar het buitenland op zoek naar werk.  Dankzij hem kwamen we op afgelegen plekken naast de gangbare toeristische route.  Onderweg zagen wij ook veel armoede, vervallen huizen uit de communistische tijd en ouder, of mensen op straat die kennelijk geen werk hadden. Wie werk heeft, verdient gemiddeld 300 à 400 euro. Op het platteland heeft bijna ieder huis een moestuin waarin fruit en groente – veel te duur in de supermarkt – zelf gekweekt werden om rond te komen.  Dit aspect is er ook naast alle prachtige cultuur dat dit land rijk is. Niki liet ons ook de oude molen van zijn overgrootmoeder zien, tussentijds geconfisceerd door de communisten en na de Wende teruggegeven. Daar wachtte een heerlijk zelf gebakken brood met kruidenzout op ons. Als welkomstgebaar voor gasten  dat gebruikelijk is in heel Oost-Europa kregen wij dit brood samen met tomaten, komkommer uit de moestuin en de typische Bulgaarse schapenkaas aangeboden, een smakelijke lunchmaaltijd. En ook op alle andere dagen genoten wij volop van de lekkere en gezonde Bulgaarse keuken.

Zeer tevreden blikken de deelneemsters in de evaluatieronde terug op leerzame, indrukwekkende en hartverwarmende tien dagen.

 

Terug

Wanneer is er wat te doen?

Kalender wordt geladen...

Bekijk het volledige overzicht >

Volg ons op Twitter Twitter icon

Ontvang onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en meld u aan voor de nieuwsbrief
Aanmelden

Lees hier de Kloosterkrant

Het Klooster in beeld