MENU

Culturele reis: Byzantijnse kunst in Griekenland

Door: Martina Heinrichs

Zonder bijgeloof en vol van verwachting vertrekt op vrijdag 13 mei een groep van 15 mensen vanaf vliegveld Eindhoven naar Athene. Zij hebben ingeschreven voor 9 dagen Griekenland om daar van plaatselijke docenten te leren hoe men iconen schildert en hoe de Byzantijnse zang in elkaar steekt. Niet makkelijk om over te schakelen: de iconenschilders blijken op de eerste sessie al volgens voorgeschreven Griekse richtlijnen zelf een schets van het gezicht van Christus of Maria te moeten tekenen, in Nederland krijgen ze altijd een model dat ze op de plank over trekken voordat ze met de natuurlijke pigmenten gaan inkleuren. De zangers werken vanaf een ingewikkeld systeem van haakjes die aangeven of en hoeveel je omhoog dan wel omlaag moet gaan, het eeuwenoude Byzantijnse notenschrift lijkt in niets op onze Westerse muziek. Zo leren we allemaal iets nieuws, en het blijft zoals elk jaar spannend of de icoon ook afkomt. Elk jaar is dat nog wel uiteindelijk en met behulp van de docenten gelukt. En brengen de zangers aan het eind van de week een Kyrie Eleïson of en ander lied te berde. Daarnaast zien we natuurlijk ook veel van de prachtige omgeving in de Metropolie van Ilias, 4 uur rijden ten Westen van Athene: de zondagse liturgie in het vrouwenklooster van Skafidia met daarna koffie drinken in de kloostertuin bij stralend zonnig weer. De jonge abdis leidt ons rond, in dit klooster dat uniek is in Griekenland omdat het ook een vestiging is toentertijd gebouwd ter verdediging tegen de turken en andere piraten. Over haar dagritme vertelt ze ons desgevraagd dat ze maar 3 uur slaapt omdat er zoveel werk is en ook veel gebeden moet worden voor de mensen die in het klooster komen voor geestelijke en materiële bijstand. Op loopafstand van ons hotel in Kalakeika nabij Pyrgos, de belangrijkste stad van deze streek, ligt een prachtige en rustige strand waar je nu in mei heerlijk kunt zwemmen, voordat de grote stroom van toeristen, voornamelijk Russen en Oostenrijkers, komt.

Culturele reis Byzantijnse kunst in Griekenland II - Bezoek bij de metropoliet van Ilias

In het voorportaal van het hoofdkantoor staan wij te wachten en zingen we alvast "Dona nobis pacem" totdat een kleine oude man met witte haren en een lange witte baard binnen komt en verwonderd rondkijkt. Om vervolgens als een schelm te lachen en ons te begroeten. Wie zo mooi kan zingen moet gelukkig zijn. En hij maakt eruit op dat wij het naar onze zin hebben in zijn metropolis. In een voormalig bankgebouw met mooi gestukadoorde hoge plafonds worden wij ontvangen door de 'baas' van dit bisdom Ilias in West-Griekenland. Hij maakt een heel benaderbare indruk en wij mogen alle soorten vragen stellen. Hij komt uit een eenvoudig nest als 2e in een groot gezin. Zijn moeder was niet enthousiast toen hij - gestimuleerd door een ver familielid - meedeelde dat hij niet ging trouwen en priester wilde worden. Toen was het in Griekenland namelijk nog gebruikelijk dat de meisjes een bruidsschat mee brachten in het huwelijk. Omdat hij goed kon leren mocht hij naar de theologische opleiding in Athene. Hij wilde geen gebruik maken van de regeling dat priesterstudenten niet in het leger hoefden. Net als alle andere jonge mannen ging hij voor 13 maanden in militaire dienst. Ons gesprek met deze wijze man van 84 gaat natuurlijk ook over God. Waar is God? Zelfs Joeri Gagarin, de 1e man op de maan, was hem niet tegen gekomen. En dat is volgens de bisschop ook een domme verwachting, want God zit niet in de maan, hij is in de zon! En als je iemand aankijkt, zie je het gelaat van God. Zijn pastorale zorg gaat verder dan de orthodoxe christenen uit zijn bisdom, er wordt ook omgekeken naar de islamitische medemens. Voordat de vluchtelingen kwamen, waren er weinig moslims in Griekenland, hooguit enkele uit buurland Albanië. Zo is de beheerder van een van de zomerkampen die de metropolis elke zomer voor 400 kinderen organiseert een Albanees. 20 jaar geleden vroeg hij de bisschop om hulp voor zijn gezin. Inmiddels zijn ze volledig geïntegreerd. Ook hebben ze zich tot het orthodoxe christendom bekeerd. De metropolis heeft twee huizen beschikbaar gesteld voor vrouwelijke cq. mannelijke studenten die uit arme gezinnen komen en de huur niet kunnen betalen. Verder horen bij de diaconale taken een voedselbank en een gaarkeuken. Door onze Griekse begeleiders wordt deze metropoliet geprezen om zijn eenvoud en menselijkheid. Daarmee vormt hij een schril contrast met menig andere ambtsdrager in de orthodoxe kerk die vooral bevelen uitdeelt en afstand houdt tot het gewone volk.


Bekijk ook hier het digitale fotoboek van deelneemster Tonny Bruinen>>

Terug

Wanneer is er wat te doen?

Kalender wordt geladen...

Bekijk het volledige overzicht >

Volg ons op Twitter Twitter icon

Ontvang onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en meld u aan voor de nieuwsbrief
Aanmelden

Lees hier de Kloosterkrant

Het Klooster in beeld