MENU

Stephan van Erp: "Theologie is, behalve denkwerk, ook een vorm van navolging."

Door: Greco Idema

U bent universitair docent dogmatiek in Nijmegen. Welk dogma hebt u nou nooit goed begrepen?
“Er bestaan nogal wat misverstanden over dogma’s. Veel mensen denken dat het in de dogmatiek gaat om vaststaande uitspraken waarin je moet geloven. Het tegendeel is waar. Dogma’s zijn bedoeld als hulpmiddel bij het nadenken over geloofsvragen. Ze zijn dus niet zozeer bedoeld om zelf begrepen te worden, maar bieden theologische vensters op Christus en de kerk, op tijd en wereld, op mens en medemens-zijn, en op leven en dood. Dat neemt niet weg dat er onderwerpen in de dogmatiek zijn die moeilijker uit te leggen zijn. Persoonlijk vind ik de dogmatiek ingewikkeld worden als ze op de vraag naar het kwaad stuit.”

In augustus verzorgt u een lezing tijdens de bijspijkerdagen theologie en religiestudies in Huissen over incarnatorische theologie. Incarnatorische theologie…. wat is dat?
“Incarnatorische theologie is een stijl van theologiseren die zich concentreert op de wereld als het sacrament van Gods genadevolle aanwezigheid. Een incarnatorische benadering gaat ervan uit dat Christus’ liefdevolle zelfgave blijvend aan het werk is in onze tijd. Daarom richt incarnatorische theologie zich op het publieke en politieke leven. Onze actuele situatie vraagt om reflectie op de momenten en plaatsen waar God ter sprake komt, of waar God lijkt te zwijgen. Voorbeelden daarvan zijn: onze huidige economische crisis en de grote verschillen tussen arm en rijk, het aangaan van levensverbintenissen en de verantwoordelijkheden die daarbij horen, globalisering, migratie en de daarmee gepaard gaande conflicten. Goed nadenken over de voortgaande geschiedenis van God met mensen kan daarbij helpen om te begrijpen welke dragende of kritische kracht van God uitgaat. Incarnatorische theologie wil luisteren naar het levende Woord van God dat oproept tot navolging. Zo is theologie, behalve denkwerk, zelf ook een vorm van navolging.”

Hebt u zelf wel eens de behoefte om bij te spijkeren?
“In de systematische theologie is het werk nooit klaar. De rijke traditie van geloof en theologie biedt voortdurend nieuwe inzichten en perspectieven op God en wereld. Bovendien is onze situatie zo sterk aan verandering onderhevig, dat er voortdurend nieuwe vragen opkomen die van belang zijn voor de theologie. Als theoloog ben je altijd leerling van je eigen expertise.”

Is het erg dat weinig jongeren nog feeling hebben met en dus kennis van religie?
“Dat zijn eigenlijk twee verschillende vragen, die naar feeling en die naar kennis. Maar ja, in beide gevallen is het erg. Als het om religieus gevoel gaat, zeer zeker. Jongeren zijn weliswaar goed in staat om op zoek te gaan naar wat waardevol en betekenisvol is, wat hen samenbindt, waar ze vandaan komen en wat hen overstijgt. Maar ze hebben ook een grote behoefte aan voorbeelden, spirituele voorgangers en leraren. Niemand haalt de waarheid immers uit zichzelf. Juist jongeren zoeken naar erkenning van wie ze zijn en naar bestemming. Niet voldoende kennis hebben van de rijkdom van religieuze tradities en niet vertrouwd zijn met de mogelijkheden die geloofsgemeenschappen bieden, leidt vaak tot misverstanden. Zeker als jongeren voor een groot deel afhankelijk zijn van de kennis die hen door de media wordt aangeleverd en de vooroordelen die daar keer op keer weer bevestigd worden. Te weinig kennis hebben van religie is gewoonweg een gemiste kans om het potentieel van geloof en spiritualiteit aan te kunnen boren.”

Kan er over 10 jaar nog theologie gestudeerd worden in Nijmegen of…?
“Jazeker. De faculteit in Nijmegen richt zich heel nadrukkelijk op de wetenschappelijke studie van de theologie. Dat doet ze met een volwaardig theologisch curriculum, waarin er veel ruimte gemaakt is voor exegese, geschiedenis en systematische theologie. Nijmegen kent een traditie van theologiseren die zich bezighoudt met de actualiteit, met concrete geloofspraktijken in verschillende culturen en met de bronnen en consequenties van bepaalde geloofsinterpretaties. Studenten krijgen in een internationale, driejarige master de gelegenheid om echte theologische experts te worden. Die hebben we tegenwoordig hard nodig in wetenschap en onderwijs, in politiek en beleid en in de geestelijke verzorging. Dat vergt geduld, studie en aandacht, maar dat zal zich zeker lonen. Ik zie de toekomst van de Nijmeegse theologie rooskleurig in.”

Voor meer informatie over de bijspijkerdagen in Huissen: klik hier.

Terug

Wanneer is er wat te doen?

Kalender wordt geladen...

Bekijk het volledige overzicht >

Volg ons op Twitter Twitter icon

Ontvang onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en meld u aan voor de nieuwsbrief
Aanmelden

Lees hier de Kloosterkrant

Het Klooster in beeld